काठमाडौं । नेपालबाट चोरी गरी अवैध रूपमा अमेरिका पुर्याइएको एक प्राचीन सांस्कृतिक मूर्ति अन्ततः स्वदेश फर्काइएको छ। वर्षौँपछि उक्त मूर्तिलाई यसको मूल स्थान अर्थात् आसनमै पुनर्स्थापना गरिएको छ।
यो घटनालाई नेपालको सांस्कृतिक सम्पदा संरक्षण अभियानको ठूलो सफलता मानिएको छ। सम्बन्धित निकाय, पुरातत्व विभाग तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगको माध्यमबाट मूर्तिको पहिचान गरी फिर्ता ल्याउन सफल भएको हो।
विशेषज्ञहरूका अनुसार नेपालका धेरै धार्मिक तथा ऐतिहासिक मूर्तिहरू विगतमा चोरी भई विदेश पुगेका थिए। पछिल्लो समय यस्ता सम्पदाहरू फिर्ता ल्याउने अभियान तीव्र बनेसँगै विभिन्न देशबाट नेपालका पुरातात्त्विक सामग्री फर्किन थालेका छन्।
स्थानीयवासीहरूले पनि मूर्ति पुनर्स्थापनापछि खुसी व्यक्त गरेका छन्। उनीहरूले आफ्नो धार्मिक तथा सांस्कृतिक आस्थासँग जोडिएको सम्पदा पुनः गाउँ–टोलमै फर्किनु गौरवको विषय भएको बताएका छन्।
सांस्कृतिक सम्पदाको चोरी तथा अवैध व्यापार विरुद्ध नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा आवाज उठाउँदै आएको छ। विज्ञहरूका अनुसार यस्ता सम्पदाहरू केवल धार्मिक आस्थाको प्रतीक मात्र नभई नेपालको इतिहास, कला र पहिचानसँग पनि प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएका छन्।
यस घटनाले विश्वभर फैलिएको अवैध कला तथा पुरातात्त्विक वस्तुको कारोबार नियन्त्रण गर्न थप दबाब सिर्जना गरेको छ। साथै, चोरी भएका अन्य नेपाली सम्पदाहरू पनि क्रमशः स्वदेश फर्किने अपेक्षा गरिएको छ।
लेखकको बारेमा
प्रतिक्रिया