नेपाल राष्ट्र बैंकले संस्थापक शेयर खरिदबिक्री कडाइ सम्बन्धी नयाँ व्यवस्था लागू गर्दै बैंक तथा वित्तीय संस्थामा स्वामित्व पारदर्शिता र वित्तीय सुशासन मजबुत बनाउने कदम चालेको छ।

केन्द्रीय बैंकले “क”, “ख” र “ग” वर्गका बैंक तथा वित्तीय संस्थाका लागि जारी गरिएको एकीकृत निर्देशन, २०८२ संशोधन गर्दै यो नयाँ व्यवस्था कार्यान्वयनमा ल्याएको हो।

वित्तीय सुशासनमा कडाइको नयाँ चरण

पछिल्लो समय बैंकिङ क्षेत्रको स्वामित्व संरचना र वित्तीय सुशासनमाथि प्रश्न उठिरहेका बेला राष्ट्र बैंकले थप कठोर नियम ल्याएको हो।

अब ठूलो परिमाणमा संस्थापक शेयर खरिद वा नामसारी गर्दा खरिदकर्ताले विस्तृत विवरण अनिवार्य रूपमा पेश गर्नुपर्नेछ।

त्यसअनुसार, बैंकको कुल चुक्ता पूँजीको ५ प्रतिशत वा २५ लाख रुपैयाँभन्दा बढी बराबरको शेयर खरिद/नामसारी गर्दा विस्तृत व्यक्तिगत तथा वित्तीय विवरण राष्ट्र बैंकमा बुझाउनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

१० बुँदे विस्तृत विवरण अनिवार्य

त्यस्तै, नयाँ निर्देशनअनुसार शेयर खरिदकर्ता वा वास्तविक धनीले १० बुँदे कडा विवरण पेश गर्नुपर्नेछ।

यसमा नाम, ठेगाना, पारिवारिक पृष्ठभूमि, स्वदेश तथा विदेशमा रहेको वित्तीय आचरण, तथा वास्तविक हिताधिकारीको स्पष्ट पहिचान समावेश गर्नुपर्नेछ।

यसका साथै, कुनै आपराधिक गतिविधि, मुद्दा, अनुसन्धान वा न्यायिक प्रक्रियामा संलग्न भए वा नभएको विवरण पनि स्वघोषणा गर्नुपर्नेछ।

यदि संलग्न भएको भए त्यसको सम्पूर्ण अवस्था स्पष्ट रूपमा बुझाउनुपर्नेछ।

कर्जा, कालोसूची र स्वार्थ द्वन्द्वको निगरानी

यसबाहेक, कर तथा सरकारी बक्यौता बाँकी रहे/नरहेको, स्वदेश वा विदेशमा कालोसूचीमा परे/नपरेको विवरण पनि अनिवार्य गरिएको छ।

त्यस्तै, बैंकसँग स्वार्थ द्वन्द्व हुने अवस्था छ वा छैन भन्ने विषयमा स्पष्ट घोषणा गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

यदि लगानीकर्ता कुनै संस्था हो भने, सो संस्थामा १५ प्रतिशत वा बढी हिस्सेदारी भएका वास्तविक धनीको समेत विस्तृत विवरण पेश गर्नुपर्नेछ।

वित्तीय पारदर्शिता मजबुत बनाउने लक्ष्य

राष्ट्र बैंकका अनुसार, यो व्यवस्था वित्तीय प्रणालीमा अपारदर्शी पूँजी प्रवेश रोक्न र बैंकिङ क्षेत्रलाई अझ पारदर्शी बनाउन ल्याइएको हो।

बैंकिङ विज्ञहरूले यसलाई सकारात्मक कदम भन्दै वित्तीय अनुशासन मजबुत हुने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।

Nepal Rastra Bank Official Site: https://www.nrb.org.np

SEBON (Capital Market Regulator): https://www.sebon.gov.np

लेखकको बारेमा

नियो खबर

लेखकबाट थप